Mustafa KAPLAN

Tevbe, Rahmet ve Kâinatın Dengesi

Hud Sûresi 52. ayette Hud kavmine şöyle seslenir:

“Rabbinizden bağışlanma dileyin, sonra O’na tevbe edin ki üzerinize bol bol yağmur göndersin ve kuvvetinize kuvvet katsın…”

Bu hitap sadece tarihî bir kavme değil; insanlığın tamamınadır. Çünkü Kur’ân kıssaları zamanın içinde donmuş hadiseler değil, her çağda yeniden yaşanan hakikatlerdir.

 Tevbe Nedir? — Sadece Pişman lik Değildir

Tevbe, Arapça “T-V-B” kökünden gelir; dönüş demektir.

Fakat tasavvufta bu dönüş sıradan bir yön değişikliği değildir.

Tevbe üç merhaledir:

İlim: Yanlışını fark etmek.

Hâl: İçten bir pişmanlık duymak.

Fiil: O yanlışı terk edip zıddına yönelmek.

Hakiki tevbe, günahı bırakmak değil; Allah’a dönmektir. Günah sadece aradaki perdedir. Asıl mesele, yönün değişmesidir.

 Günahın Kâinata Etkisi

Tasavvuf ehline göre insan küçük bir kâinattır (âlem-i suğrâ).

Büyük kâinat ise âlem-i kübrâdır.

İnsan ile kâinat arasında görünmeyen bir bağ vardır. Çünkü her ikisi de aynı kudretin eseridir. Bu yüzden kalpteki karanlık, âleme de yansır.

Kur’ân’da şöyle buyrulur:

“İnsanların işledikleri yüzünden karada ve denizde fesat çıktı…”

Demek ki ahlâkî bozulma yalnız bireysel değildir; kozmik bir yankı doğurur.

Yağmurun kesilmesi sadece meteorolojik bir hadise değildir; rahmetin geri çekilmesinin sembolüdür.

 Yağmur: Suyun Ötesinde Bir Mana

Kur’ân’da yağmur çoğu zaman “rahmet” olarak zikredilir.

Yağmur toprağı diriltir.

Rahmet kalbi diriltir.

Toprak kurursa çatlar.

Kalp kurursa katılaşır.

Toprak yağmurla yumuşar.

Kalp tevbe ile yumuşar.

İşte ayetin işareti budur:

Kalp yumuşarsa, rahmet iner.

Rahmet inince bereket artar.

 İlâhî Adalet ve İlâhî Lütuf

Allah’ın koyduğu düzene “sünnetullah” denir. Bu düzen keyfî değil; hikmetlidir.

Şükür nimeti artırır.

Nankörlük nimeti azaltır.

Zulüm bereketi kaldırır.

Adalet rahmeti çağırır.

Bu bir ceza sistemi değil; denge sistemidir.

Nasıl ki fizikî kanunlar değişmezse, manevî kanunlar da değişmez.

 Asıl Kuraklık Nerede?

Hakikat ehli der ki:

“Göklerin kurumasından korkma; kalplerin kurumasından kork.”

Çünkü gök kurursa toprak etkilenir.

Kalp kurursa insanlık etkilenir.

Kalbin kuruması nedir?

Şükrün azalması

Merhametin kaybolması

Nefsin azgınlaşması

Allah’ı unutmak

İşte gerçek kuraklık budur.

Tevbe ise kalbe yağan ilk rahmet damlasıdır.

Kuvvetinize Kuvvet Katmak

Ayette yalnız yağmur değil, “kuvvetinize kuvvet” müjdesi de vardır.

Bu kuvvet:

Maddî kuvvet olabilir (bolluk, üretim, zenginlik)

Manevî kuvvet olabilir (sabır, dirayet, basiret)

Toplumsal kuvvet olabilir (birlik, dayanışma)

Günah insanı zayıflatır.

Tevbe insanı güçlendirir.

Çünkü günah nefsin esaretidir; tevbe ruhun özgürlüğüdür.

Sonu Rahmetin Anahtarı

Tevbe ile yağmur arasındaki bağ şudur:

İnsan yönünü Rahmet Sahibine çevirirse, rahmet kapıları açılır.

Bu kapılar bazen kalpte huzur olarak,

bazen toplumda adalet olarak,

bazen gökte yağmur olarak tecelli eder.

Hakiki tevbe, sadece dilde değil; hayatta gerçekleşendir.

Ve belki de mesele şu cümlede düğümlenir:

Gökten yağmurun inmesi için önce kalbe rahmet inmelidir.