Kadir Gecesi
Rahman ve Rahîm olan Allah’ın adıyla;
“Biz onu (Kur’an’ı) Kadir gecesinde indirdik. Bilir misin nedir Kadir gecesi? Kadir gecesi bin aydan hayırlıdır. O gece melekler ve ruh, rablerinin izniyle her bir iş için iner dururlar. O gece tan yeri ağarıncaya kadar esenlik doludur.” (Kadr Suresi, 1-5)
Kadr kelimesi sözlükte güç, hüküm, değer ve şeref gibi anlamlara gelir. Özellikle Kur’an’ın bu gecede indirilmesi sebebiyle geceyi şereflendiren ve değerini yücelten bir anlam taşır. Bu sebeple bu mübarek geceye Kadir Gecesi adı verilmiştir.
Surenin ilk ayetinde Kur’an’ın bu gecede indirildiği ifade edilirken, Bakara suresinde de Ramazan ayında indirildiği belirtilmiştir. Buna göre Kadir Gecesi’nin Ramazan ayı içinde olduğu açıktır. Ramazan’ın hangi gecesine denk geldiği konusunda farklı görüşler bulunmaktadır. Hz. Aişe’ye isnat edilen bir hadiste, Hz. Peygamber’e ilk vahyin Ramazan’ın 27. gecesinde geldiği bildirilmiştir. Bu sebeple İslam dünyasında Kadir Gecesi’nin Ramazan’ın 27. gecesi olduğu yönünde güçlü bir kanaat oluşmuştur.
Kadir Gecesi’nin kesin olarak bildirilmemesi ise insanların sadece o geceye güvenerek diğer zamanlarda kulluk görevlerini ihmal etmemeleri gibi hikmetlerle açıklanmıştır.
“Biz onu indirdik” ifadesinden Kur’an’ın tamamının indirildiği veya indirilmeye başlandığı anlamı çıkarılabilir. Âlimlerin çoğu, ayette peyderpey indirdik anlamına gelen ifade yerine indirildi anlamındaki kelimenin kullanılmasını gerekçe göstererek burada Kur’an’ın tamamının uluhiyet makamından dünya semasına indirildiğini ifade etmişlerdir.
Bazı âlimler ise bu ayetin doğrudan Hz. Peygamber’e gelen Alak suresinin ilk ayetlerini ifade ettiğini belirtir. Her iki yoruma göre de bu zaman dilimi Kur’an-ı Kerîm’in indirilişine sahne olmuş ve bu olay sebebiyle büyük bir değer kazanmıştır. Bu nedenle bu geceye Leyletü’l-Kadr yani Kadir Gecesi denilmiştir.
“Bilir misin nedir Kadir gecesi?” anlamındaki ayetten sonra gelen ayetlerde gecenin tarihi değil, önemi ve insanlara sunduğu hayır ve bereket üzerinde durulmuştur.
Müfessirlerin bir kısmı Kadir Gecesi’nin bin aydan hayırlı olduğunu bildiren ayeti gerçek anlamıyla yorumlayarak bu gecede yapılan ibadet ve hayırların, içinde Kadir Gecesi bulunmayan bin ayda yapılan ibadetlerden daha faziletli olduğunu ifade etmişlerdir. Başka bir yoruma göre ise bin sayısı çokluğu ifade eden bir anlatımdır. Arapçada ve birçok dilde büyük bir sayı kullanılarak çokluk anlatılır. Buna göre Kadir Gecesi’nde yapılan ibadet ve iyiliklerin diğer zamanlara göre çok daha değerli olduğu ifade edilmektedir.
Dördüncü ve beşinci ayetlerde Kadir Gecesi’nin bin aydan hayırlı olmasının başka sebepleri de açıklanmaktadır. Bu gece Allah Teâlâ’nın vereceği görevleri yerine getirmek üzere melekler ve ruh yeryüzüne inerler. Müfessirlerin çoğuna göre burada ruh kelimesi ile Cebrail kastedilmektedir. Cebrail de bir melek olmakla birlikte makamının yüceliğini göstermek için ayrıca zikredilmiştir. Bunun yanında ruh kelimesine meleklerin ileri gelenleri, Allah’ın görünmez ordularından bir ordu veya rahmet anlamı veren yorumlar da vardır.
Beşinci ayette ise bu gecenin esenlik ve huzur gecesi olduğu ifade edilir. Melekler gecenin başından tan yeri ağarıncaya kadar gruplar halinde yeryüzüne iner ve müminlere selam verirler. Bu durum sabaha kadar devam eder. Kadir Gecesi’nde Allah Teâlâ rahman ismiyle tecelli eder.
Ramazan’ın son on gününe girildiğinde Hz. Peygamber dünyevi işlerden uzaklaşır, mescitte itikafa çekilir ve vaktini daha çok ibadet ve tefekkürle geçirirdi. Müminlerin de Kadir Gecesi’ni ibadet, dua ve tefekkürle değerlendirmesi tavsiye edilmiştir. Hz. Aişe bu gecede nasıl dua edilmesi gerektiğini sorduğunda Hz. Peygamber şu duayı öğretmiştir:
Allah’ım, sen affedicisin, affetmeyi seversin, beni de affet.
Kadir Gecesi, İslam kültüründe kandil geceleri olarak bilinen ve ibadetlerle ihya edilen gecelerin en önemlisi olarak kabul edilir.
Bu yıl Kadir Gecesi 16 Mart Pazartesi günü akşamı idrak edilip ihya edilmeye çalışılacaktır.
Kadrini bil ki kadrin bilinsin. Kur’an’ın değerini ve kıymetini bildiğimiz ölçüde Kadir Gecesi’ni ihya etmiş oluruz. Kur’an’ın hak, hakikat, ahlak ve adalet ilkelerine sarıldığımız oranda manevi anlamda büyük kazançlar elde edebiliriz. Değeri Kur’an’a dayanan bu gecenin gerçek ihyası, Kur’an’ı okumak, anlamak ve onun mesajını hayatımıza taşımakla mümkündür.
Kadir Gecesi’ni hakkıyla ihya edenin günahlarının bağışlanacağı müjdelenmiştir. Nitekim Peygamber Efendimiz şöyle buyurmuştur:
Her kim faziletine inanarak ve karşılığını Allah’tan bekleyerek Kadir Gecesi’ni ibadetle geçirirse onun geçmiş günahları bağışlanır.
Bağışlanacak kullardan olabilmek ise samimiyetimize, gayretimize ve içtenliğimize bağlıdır.
Bu duygu ve düşüncelerle aziz milletimizin ve İslam âleminin Kadir Gecesi’ni gönülden kutluyorum. Bu mübarek gecenin feyz ve bereketinden hepimizin nasiplenmesini, dua ve niyazlarımızın kabul olmasını ve Ramazan Bayramı’na sağlık, huzur ve mutluluk içinde ulaşmayı Yüce Allah’tan niyaz ediyorum.
Fahri Sağlık
Emekli Müftü
Anahtar Kelimeler: Fahri Sağlık, Kadir gecesi anlamı, Kadir gecesi fazileti, Kadir gecesi hangi gün, Kadir gecesinde yapılan ibadetler, Kadir gecesi duası nedir, Kadr suresi açıklaması, İslam’da Kadir gecesinin önemi, Ramazan ayında Kadir gecesi, Kadir gecesi neden bin aydan hayırlı,